Magazyn Teologiczny Semper Reformanda
* ECCLESIA * SEMPER * REFORMANDA * EST *

 Tematy Magazynu SR  
Biblia
Dokumenty
Teologia
Katolicyzm
Prawosławie
Protestantyzm
Historia Kościoła
Ekumenizm
Debaty o Kościele
Duchowość
Komentarze do Psalmów
Religia - judaizm
Religia - islam
Kościół a nowe idee
Religia i kultura
Kościół w świecie
Kościół zwiastowania

 Wspomóż Ekumenizm.pl  

 Menu Użytkownika  
Login:

Hasło:

Nie masz konta?
Zarejestruj się
(podajesz TYLKO login i adres e-mail)

 Wydarzenia  
Żadnych wydarzeń w najbliższym czasie


 Mennonici - męczennicy XVI wieku
 Autor:  Jan Kanty-Skupiński   
 Data:  10.01.2004 15:35
 Przeczytane:  17422 razy  
Choć o reprezentantach wyznania mennonickiego prawie nikt już w Polsce prawie nie pamięta, to jednak ci mało znani, przypominający amerykańskich amiszów chrześcijanie, rozwijali swą działalność na terenie kraju jeszcze w XVIII wieku. Założycielem Kościoła był zbuntowany anabaptysta, Mennon Simons (1496-1561). Założona przez niego grupa religijna, nieuznająca żadnej hierarchii, przeżyła liczne podziały, a zjednoczenia doczekała się dopiero w XX wieku dzięki Światowej Konferencji Mennonitów.

 

Na początku swej działalności mennonici cierpieli wiele prześladowań ze strony innych wyznań chrześcijańskich, zwłaszcza w ciągu kryzysowego dla wspólnoty przełomu lat 1526-1527. Jeden z pierwszych przywódców nowego ruchu, Conrad Grobel, zmarł w 1526 jako męczennik, podobnie jak Felix Mantz, który zginął w 1527 roku. W 1527 pastor Jerzy Blaurock został pobity i wygnany z Zurichu. Niektórzy z przywódców mennonickch zostali skazani na śmierć przez spalenie na stosie.

W powolnym odradzaniu się nazbyt wcześnie umierającej wspólnoty pomógł Michał Sattler. Odbudowy Kościoła mennonitów dokonano we wsi Schleitheim w regionie Schaffhausen w Szwajcarii w 1527 roku. Opracowano wtedy Siedem Zasad, według których Kościół menonicki miał wierzyć i funkcjonować.

Także w Polsce było w tamtych czasach wiele wspólnot mennonickch. W XVI wieku osiedlili się na Żuławach, wschodniej Małopolsce. Swe społeczności zorganizowali także w Elblągu, Gdańsku i Malborku. Do Polski mennonici przybyli w okresie, gdy była ona oazą uciekinierów, prześladowanych za wiarę. Mennonici przybyli do Rzeczypospolitej z Niderlandów. Jedyna pozostałością po ich mikro-kulturze są głównie nagrobki na cmentarzu na Żuławach (fot. obok).

 

Krocząc ku Zmartwychwstaniu

"Chrzest - głosiła pierwsza ze spisanych w Szwajcarii Reguł - odbywa się w obecności społeczności wiernej Chrystusowi, który pokazuje jej prosty i pewny, nowy styl życia, który jest marszem (chodem) ku zmartwychwstaniu i który rzeczywiście wypróbowuje łaskę daną na chrzcie. Niemowlęta i dzieci są uważane za zbawione bez ceremonii chrztu (…)."

Światopoglądowo mennonici zbliżeni są do znanych w USA amiszów – przypominali ich również sposobem życia. Głową rodziny mennonickiej był ojciec. Żona zaś opiekowała się dziećmi, ona też miała być ich pierwszą kierowniczka duchowną. Według pewnego kronikarza: „Mężczyźni mennonici - jak zanotował pewien kronikarz - jawili się jako uprzejmi, ale dość chłodni. W domu przebywali rzadko, większość dnia spędzali w polu.

Kobiety - wręcz przeciwnie. Najczęściej otoczone gromadką dzieci, w czepku i fartuchu okrywającym ciemną, zapiętą na haftki suknię. Skromną, bo brak guzików i kieszeni symbolizował rezygnację z dóbr materialnych i zwrócenie ku Bogu. Nie znosiły żadnych nowinek w strojach.” Matki dzień spędzały na pracy i modlitwie. Strzegły dzieci przed wiejskimi potańcówkami i hucznymi zabawami. Przyłapanie mennonity na weselu mogło się dla niego skończyć karą kościelną. Surowej karności kościelnej mennonici przestrzegają do dziś.

Wiele w swej doktrynie mennonici przejęli z protestantyzmu w wydaniu kalwińskim. Nie uznawali za słuszne chociażby samego sporządzania wizerunków Jezusa czy świętych. Podobnie jak baptyści, czy zielonoświątkowcy, za ważny uważają tylko chrzest dorosłych. Nie uznają żadnej hierarchii, jedynym autorytetem w sprawach wiary jest samo Pismo Święte, którego polecenia stosują do życia bardzo rygorystycznie, podkreślając konieczność naśladowania Chrystusa na co dzień.

Jak większość Kościołów chrześcijańskich mennonici uznają za swe wyznanie wiary Skład Apostolski. Choć w swych regułach nie używają słowa „sakrament” – za centralne obrzędy uważają Chrzest i Łamanie Chleba, podczas którego sam Chrystus daje nam „ten bochenek ku zjednoczeniu”. Nie uznają niczego, co stoi w sprzeczności z ich surową moralnością, nie mniej jednak, cechuje ich otwartość i tolerancja. Popierają też ideę ekumenizmu.

Wspólnoty menonickie zarządzane są przez wszystkich wiernych, którzy sami wybierają swych diakonów i kaznodziejów. Są zwolennikami rozdziału Kościoła od państwa – kością niezgody między Kościołem menonickim a instytucjami państwowymi jest służba wojskowa, której się sprzeciwiają.

Dzisiaj

Akty nietolerancji w ciągu wieków doprowadziły do praktycznego wyniszczenia wspólnot menonickich w Niemczech. W Szwajcarii są dwie większe społeczności – jedna w Emme, niedaleko Berne i w górach, w Jura. Ochronę prawną w Jura zapewniła wpływowa hrabina Anna z Friesland, która w 1545 roku broniła mennonitów przed prześladowaniami ze strony macierzystego Kościoła anabaptystów. Wkrótce ucichły także prześladowania w Taufgesinnten, w Holandii (Doopsgezinden) i we Fryzji.

Działalność menonitów ożywiła się w XIX stuleciu. Założony w Europie Kościół mennonicki rozpoczął swą misję w Ameryce Północnej. Dziś najliczniejsze poza USA wspólnoty mennonickie znajdują się w Afryce, Indonezji, a także w Indiach, oraz w Ameryce Łacińskiej.

Zobacz także:

ekumenizm.pl: Zielonoświątkowcy u mennonitów

Link: Strona o mennonitach (j. angielski i j. rosyjski)




 Odnośniki  
  • Światowej Konferencji Mennonitów
  • Zielonoświątkowcy u mennonitów
  • Strona o mennonitach (j. angielski i j. rosyjski)
  • Więcej autorstwa Jan Kanty-Skupiński
  • Więcej z sekcji Historia Kościoła

  •  Opcje Artykułu  
  • Wyślij Znajomemu
  • Wersja Do Wydruku


  • Mennonici - męczennicy XVI wieku | 12 komentarzy | Załóż Konto
    Komentarze należą do osób, które je zamieściły. Nie bierzemy odpowiedzialności za ich treść.
    Pytanie do autora
    Autor: Markus dnia 12.01.2004 15:18
    Witam serdecznie i dziękuję za artykuł.

    Mam pytanie:
    A czy w Polsce obecnie działają jakieś wspólnoty Menonickie i jak ewentualnie nawiązać z nimi kontakt?

    Pozdrowienia
    Markus

    [ Odpowiedz ]
    Pytanie do autora
    Autor: Johnny705 dnia 14.01.2004 20:06
    Niestety, menonitów raczej się już u nas nie uświadczy. Przynajmniej nie są nigdzie zarejestrowani. Redakcja dodaje stosowny link. Najwięcej menonitów jest dziś w USA, istnieje wspólnota w Rosji, gdzie - po kryzysie światopoglądowym, z jakiego kraj ten długo się jeszcze będzie wygrzebywał - pojawia się cała masa Kościołów, wspólnot i wspólnotek, wyglądających na tle prawosławnego środowiska nieco kuriozalnie (co najmniej tak, jak McDonald’sy stojące pod Kremlem:).

    O wszelkich akcjach menonickich - którymi sam byłbym zainteresowany - o ile będą miały miejsce, poinformuję na bieżąco!

    "my soul thirsteth for God. for the living God . . ."(Psalm 42:1,2).
    "You are not alone in your search"

    ---
    Johnny
    [ Odpowiedz ]
    Pytanie do autora
    Autor: adam dnia 14.01.2004 22:01
    Jest jednak w Polsce, pod Warszawą, rodzina amiszów. Kilka lat temu amerykanie wysłali misje do Polski, przyjechało kilka rodzin, ostała sie tylko jedna z nich. Zebrali juz wokół siebie mała grupke, maja kontakt z warszawskimi zielonoswiątkowcami. W ostatnim numerze "Chrześcijanina" był ciekawy artykuł o tej rodzinie. Prosze zajrzeć na www.chn.kz.pl byc moze artykuł jest i tam dostepny.

    pozdrawiam
    ac
    [ Odpowiedz ]
    Pytanie do autora
    Autor: jorane dnia 16.01.2004 16:40
    Mam pytanie: 1-przez jakie inne wyznania byli prześladowani?
    2- przez konkretnie kogo i kto był na stosie spalony?
    Uwaga: Nie robił tego Kościól katolicki ale zwolennicy niejakiego Kalwina!
    Proszę koniecznie uzupełnić, choćby w Komentarzach. Janusz
    [ Odpowiedz ]
    Pytanie do autora
    Autor: Johnny705 dnia 16.01.2004 18:23
    ... a także anabaptyści. Mam nadzieję, że nikt nie doszukuje się w moim tekście zarzutów, które nie istnieją.

    ---
    Johnny
    [ Odpowiedz ]
    Pytanie do autora
    Autor: danuta dnia 16.10.2007 13:38
    Mennonici byli przesladowani prze katolikow a konkretnie kosciol katolicki i ewangelikow i kosciol ewangelicki.
    [ Odpowiedz ]
    Mennonici w Polsce
    Autor: Henna dnia 12.10.2005 21:36
    W te wakacje brałam udział w corocznym zjezdzie rodziny Wiehlerów. Ludzi rozproszonych po calym swiecie lacza: wspolne nazwisko, ktore nosza lub nosili ich przodkowie oraz mennonickie korzenie. Moja babcia mieszkajaca w Polsce zostala ochrzczona w wierze mennonickiej- to chyba wystarcza, aby obalic teze, ze w naszym kraju nie ma juz uczniow Menno Simonsa. Wnioskowanie ex silencio jest duzym bledem. Nie dawaj wiec za wygrana kiedy slyszysz od innych, ze to co cie interesuje mozesz poznawac jedynie poprzez ksiazki. Pisze prace licencjacka z etnologii o Mennonitach i mam nadzieje, ze wiecej stron poswiece temu co wspolczesnie dzieje sie z tym ruchem wyznaniowym.
    Pozdrawiam serdecznie
    [ Odpowiedz ]
    Mennonici w Polsce
    Autor: danuta dnia 15.10.2007 14:37
    Prosze o wiecej informacji.Jesli Pani pisze prace o Mennonitach w Polsce,czy ma Pani jakies informacje o Mennonitach z Holandii? Nalezymy do gminy mennonickiej w Holandii i paru czlonkow naszej gminy bylo w Polsce na Zulawach pomoc restaurowac cmentarze.Poniewaz nie znali jezyka,to wiele sie nie dowiedzieli.Szukamu materialow do
    odczytu.Gdzie moge szukac?
    Pozdrowienia!konkretnie chodzi o Haarlem i Polnoc Holandii.
    [ Odpowiedz ]
    Pytanie do autora
    Autor: monika1 dnia 30.12.2007 16:20
    Tak są. Usługiwali nawet pieśnią w naszym kościele http://kzch.republika.pl/MENNONIOCI.htm
    Jeżeli ktoś bardzo potrzbuje kontaktu z nimi w Polsce mogę w tym pomóc. Mój e-mail: atselob@yahoo.com
    [ Odpowiedz ]
    Mennonici - męczennicy XVI wieku
    Autor: kdan dnia 15.02.2007 13:48
    Mam ogromną prośbę interesują mie mennonici czy jest ktoś kto mógłby sfotografować pamiontki po nich z okolic Kazunia lub jeszcze z innych o których nie wiem .Żuławy i całe Pomorze mam opanowane .Z góry serdecznie dziękuję.
    Mój adres dan@op.pl
    [ Odpowiedz ]
    Mennonici - męczennicy XVI wieku
    Autor: wietom dnia 13.06.2008 21:29
    Od kilku lat wedruje po roznych ciekawych miejscach pozostalych po mennonitach i innych osadnikach holenderskich i niemieckich. Bardzo pomogly mi w tym materialy zebrane przez p. Jezrego Szalygina www.holland.org.pl

    Pan Jerzy wprawdzie chodzi tymi samymi drogami szukajac sladow architektury holenderskiej ale... informacje na temat historii i zycia religijnego sa naprawde imponujace

    [ Odpowiedz ]
    Mennonici - męczennicy XVI wieku
    Autor: salomea835 dnia 19.04.2012 22:08
    Mennonitów znajdziesz w Mińsku Mazowieckim.Mają tu kościół i prowadza szkołę językową .
    [ Odpowiedz ]