Magazyn Teologiczny Semper Reformanda
* ECCLESIA * SEMPER * REFORMANDA * EST *

 Tematy Magazynu SR  
Biblia
Dokumenty
Teologia
Katolicyzm
Prawosławie
Protestantyzm
Historia Kościoła
Ekumenizm
Debaty o Kościele
Duchowość
Komentarze do Psalmów
Religia - judaizm
Religia - islam
Kościół a nowe idee
Religia i kultura
Kościół w świecie
Kościół zwiastowania

 Menu Użytkownika  
Login:

Hasło:

Nie masz konta?
Zarejestruj się
(podajesz TYLKO login i adres e-mail)


 Urząd biskupa w ramach apostolskości Kościoła - Deklaracja Luterańska
 Autor:  Dariusz Bruncz   
 Data:  30.07.2003 19:31
 Przeczytane:  8981 razy  

Urząd biskupa w ramach apostolskości Kościoła

Deklaracja Luterańska 2002

Przedłożona Deklaracja jest wynikiem konsultacji luterańskich uczestników międzynarodowych dialogów ekumenicznych, w których partycypuje Światowa Federacja Luterańska. Konsultacja odbyła się na Malcie w dniach od 16. do 21. listopada 2002 roku. Jako pierwsi mamy zaszczyt zaprezentować czytelnikom Magazynu Ekumenicznego Semper Reformanda polską wersję Deklaracji o urzędzie biskupim i apostolskości Kościoła w ujęciu luterańskim.



I. Wprowadzenie

1. Od ponad 30 lat Światowa Federacja Luterańska (ŚFL) uczestniczy w międzynarodowych dialogach ekumenicznych. W dialogach tych próbowaliśmy nie tylko składać świadectwo o Ewangelii, tak jak jest ono nam przekazane w naszej tradycji, lecz także uczyć się od innych, którzy usłyszeli tę samą Ewangelię na różne sposoby i w innych postaciach. Prawdziwy dialog, prowadzony w wierności do Ewangelii, nie powinien pozostawiać jego uczestników niezmienionymi.

2. Tematem tych dialogów był i jest urząd biskupi oraz apostolskość Kościoła. Dialogi, odnoszące się do tej kwestii, prowadzone były na różnych płaszczyznach. Przy tym udało się uzyskać luteranom rosnącą zgodność z innymi Kościołami. Niektóre z tych spotkań doprowadziły do zobowiązujących form wspólnoty kościelnej.[1] Dla wspólnego życia ŚFL rozwój ten posiada ogromne znaczenie. Unaocznia on bowiem konieczność starań o spójność ŚFL jako ekumenicznego partnera na płaszczyźnie międzynarodowej oraz wychodzenia naprzeciw innym Kościołom.

3. Poniższa Deklaracja streszcza istotne aspekty urzędu biskupiego w ramach apostolskości Kościoła tak, jak były one rozumiane przez luteranów w prowadzonych rozmowach oraz w wydawanych dokumentach ŚFL.[2] Chcemy wierzyć, iż te podstawowe perspektywy wewnątrz wspólnoty luterańskiej oraz w dialogach ekumenicznych, w których uczestniczy ŚFL oraz jej Kościoły członkowskie, będą zachęta do dalszych i koniecznych refleksji o urzędzie biskupim.

II. Posłanie i Apostolskość Kościoła

4. Tak jak Kościół ma udział w Chrystusie i otrzymuje błogosławieństwo z Jego sprawiedliwości, tak również Kościół ma udział w posłaniu Chrystusa, który posłany został przez Ojca w Duchu Św. Chrystus posyła swoich uczniów, tak jak sam jest posłany (Jan 20,21); „Dlatego w miejsce Chrystusa poselstwo sprawujemy, jak gdyby przez nas Bóg upominał; w miejsce Chrystusa prosimy: Pojednajcie się z Bogiem!” (2. Kor 5,20). Kościół powołany jest do tego, by zwiastować pojednanie i uzdrawiającą miłość Boga w świecie, który jest zraniony przez prześladowania, ucisk i bezprawie, by manifestować tajemnicę Bożej miłości, Bożej obecności i Królestwa Bożego. Urząd nadzoru (episkopé) powinien być ujęty w kontekście tego posłannictwa Kościoła jako całego Ludu Bożego.

5. Apostołowie zostali posłani, aby „czynić uczniami wszystkie narody.” Zmartwychwstały Chrystus obiecuje być z nimi w tym posłannictwie „aż do skończenia świata” (Mt 28,20). Posłannictwo, do którego powołani są apostołowie, pozostaje misją całego Kościoła przez całą historię. Jeśli Kościół kształtowany jest przez to posłannictwo, to wówczas słusznie nazywany jest apostolskim.

6. Tradycja apostolska oznacza przede wszystkim przekazywanie (traditio) tego posłannictwa, w którym Duch Święty uobecnia Chrystusa jako Słowo Boga. Tradycja apostolska w Kościele oznacza kontynuację w niezmiennych znakach Kościoła apostołów: wyznawanie wiary apostolskiej, zwiastowanie i wierne wykładanie Ewangelii, sprawowanie Chrztu Św. i Eucharystii, wykonywanie i przekazywanie urzędu odpowiedzialności, wspólnota w modlitwie, miłości, radości i cierpieniu, służba chorym i potrzebującym, jedność między Kościołami lokalnymi i wspólny udział w darach, które Pan podarował każdemu Kościołowi. Kontynuacją w tej tradycji jest apostolskie naśladowanie.

7. W Chrzcie Św. każdy chrześcijanin powołany jest do udziału w tym posłannictwie i wyposażony w konieczne dla niego dary. Bóg, Duch Święty, daje swoje duchowe dary całemu Kościołowi (Ef 4,11-13; 1. Kor 12,4-11) i wyposaża nimi mężczyzn i kobiety, ażeby mogli dopomagać w zbudowaniu wspólnoty. W ten oto sposób cały Kościół i każdy jego pojedynczy członek poprzez słowo i życie udział w zwiastowaniu Ewangelii, a przez to w apostolskim naśladowaniu Kościoła.

8. Jako Boży dar w Chrystusie przez Ducha Św. apostolskość jest wielopostaciową rzeczywistością, która wyraża się w nauczaniu, posłannictwie i urzędzie Kościoła. Nauka apostołów wyrażona jest w Piśmie Świętym oraz w starokościelnych, ekumenicznych Wyznaniach Wiary, w liturgicznej tradycji nabożeństwa oraz w młodszych tekstach, jak np. w luterańskich księgach symbolicznych. Duch używa różnorodności środków, aby powołać i zachować Kościół w apostolskiej tradycji, która decyduje o jego tożsamości.

9. Jako Kościoły Jezusa Chrystusa, Kościoły Luterańskie uświadamiają i przyjmują tę apostolską tożsamość. Luterańscy reformatorzy postrzegali apostolskość teologii i duszpasterskiej praktyki zachodniego Kościoła jako zagrożoną. Celem Reformacji była odnowa Kościoła Katolickiego w prawdziwej kontynuacji z ewangelicznym posłannictwem apostołów.

10. Sukcesja Kościoła w tradycji apostolskiej była do tej pory identyfikowana tylko z niektórymi, wyizolowanymi formami kontynuacji. „Sukcesja apostolska” była więc niekiedy redukowana do specyficznych form kontynuacji w urzędzie biskupim. W czasach Reformacji różne Kościoły Luterańskie zachowały inne aspekty tej właśnie kontynuacji, ale wszystkie Kościoły Luterańskie, opierając się na rozumieniu własnej istoty, były przekonane, że zachowały jeden, ustanowiony przez Boga urząd apostolski.

11. Dyskusje ekumeniczne w ostatnich czasach przeszły od wąskich wyobrażeń o sukcesji apostolskiej do głębszego i szerszego rozumienia apostolskiego charakteru całego Kościoła, który w mocy Ducha Św. kontynuuje apostolskie posłannictwo. To pogłębione rozumienie sukcesji wzbogaciło teologię i praktykę różnych Kościołów i otworzyło nowe możliwości ekumeniczne, ponieważ Kościoły coraz bardziej zdolne są do tego, by uznać nawzajem swój apostolski charakter. Za to ubogacenie możemy jako luteranie wypowiedzieć swoją wdzięczność i dążyć do tego, ażebyśmy jeszcze wierniej mogli trwać w pełni tradycji apostolskiej.

III. Ordynowany urząd w służbie apostolskiego posłannictwa Kościoła

Apostolskość Kościoła i ordynowany urząd

12. W ramach apostolskiej kontynuacji całego Kościoła istnieje kontynuacja lub sukcesja w posłudze ordynowanego urzędu. Sukcesja ta służy kontynuacji Kościoła w jego życiu w Chrystusie oraz jego wierności do przekazanej przez apostołów Ewangelii. Urząd związany z ordynacją, urząd Słowa i Sakramentu, posiada szczególną odpowiedzialność w zaświadczaniu o tradycji apostolskiej oraz przekazywaniu jej mocą powołania na nowo każdemu pokoleniu.

13. Poprzez Chrzest ludzie włączeni są w kapłaństwo Chrystusa, a przez to w posłannictwo całego Kościoła. Wszyscy ochrzczeni powołani są do tego, by brać udział w nabożeństwie (leiturgia), świadectwie (martyria) oraz służbie (diakonia), i by wspólnie nieść za nie odpowiedzialność. Sam Chrzest nie powierza jednak jakiegokolwiek urzędu w Kościele w sensie urzędu związanego przysięgą ordynacyjną. „To, co wszystkim jest wspólne, nie może sobie nikt pojedynczo rościć, chyba, że jest do tego powołany.” (WA 6,566). Ordynowani słudzy Kościoła spełniają specyficzne zadanie, aby służyć posłannictwu i misji całego Ludu Bożego.

14. Ordynowany urząd należy do darów, które Bóg powierzył Kościołowi, a które są istotne i konieczne, aby Kościół mógł spełnić swoje posłannictwo. Publiczny urząd nauczania w Kościele wymaga powołanego i ustanowionego kaznodziei, jak i sprawowanie sakramentów wymaga powołanego i ustanowionego liturga. Szczególny urząd, który przekazany jest przez ordynację, jest dla Kościoła konstytutywny. Jest to służba konieczna, aby Kościół mógł być tym, do czego został przez Boga powołany. Ponieważ urząd ten jest darem Boga, nie jest on osobistą własnością pojedynczych duchownych. Mimo iż urząd jest trwałym wyznacznikiem Kościoła, to jednak musi on zawsze pozostać otwarty na nowe potrzeby i możliwości, przybierając taką postać, której wymaga posłannictwo Kościoła w konkretnych historycznych uwarunkowaniach.

15. Ordynacja powierza misję i obdarza uprawnieniem do publicznego zwiastowania Słowa Bożego i sprawowania sakramentów. Niektóre Kościoły, które żyją w szczególnych warunkach, błogosławią lub powołują na różny sposób ochrzczonych, aby mogli przejąć określone aspekty urzędu ordynowanego. Służba kościelna jest w świetle takiego powołania wyrazem urzędu Kościoła.

Ordynowany urząd kobiet i mężczyzn

16. Przez stulecia ordynacja w Kościołach Luterańskich była, podobnie jak w innych Kościołach, zastrzeżona tylko dla mężczyzn. Dziś większość luteranów należy do Kościołów, które ordynują zarówno mężczyzn jak i kobiety. Praktyka ta wyraża przekonanie, że w ordynowanym urzędzie dary mężczyzn jak i kobiet muszą zostać użyte, ażeby Kościół mógł wypełnić swoje posłannictwo oraz, że ograniczenie ordynacji do mężczyzn zaciemnia istotę Kościoła jako znaku pojednanego Królestwa Bożego (Gal 3,27-28).

17. Światowa Federacja Luterańska jako ogólnoświatowa wspólnota ma zobowiązanie w odniesieniu do ordynacji kobiet. Ósme Zgromadzenie Ogólne ŚFL postanowiło: „Dziękujemy Bogu za ten ogromny i wzbogacający dar dla Kościoła, który został odkryty w ordynacji kobiet do urzędu duchownego przez wiele naszych Kościołów członkowskich, i modlimy się, ażeby wszystkie Kościoły członkowskie ŚFL, jak i inne Kościoły w całej rodzinie ekumenicznej uznały i zachowały Boży dar ordynacji kobiet oraz przejmowania przez kobiety odpowiedzialnych stanowisk kościelnych.”

Urząd episkopé

19. Ponadparafialny urząd nadzoru musi, ponieważ służy jednemu i wspólnemu posłannictwu Kościoła, zaangażować się na rzecz jedności w wierze, nadziei i miłości. Mimo iż każdy zbór, gromadzący się na nabożeństwie wokół Słowa i Sakramentu, w pełnym eklezjologicznym sensie jest Kościołem, to wszystkie zbory lokalne są w swej istocie nierozdzielnie połączone z jednym Kościołem w niebie i na ziemi, i to niezależnie od ograniczeń czasu i przestrzeni.

20. Ponieważ urząd biskupi posiada szczególną misję wspierania wspólnoty wszystkich zborów w Bożej Służbie z Kościołem uniwersalnym, to posiada on też szczególne zadanie zachowywania prawdziwej istoty una, sancta, catholica et apostolica ecclesia, który przekracza ograniczenia czasu i przestrzeni. Z definicji szczególnie urząd ordynowany zakłada uporządkowaną służbę dla katolickości i jedności świętego i apostolskiego Kościoła. Do tego należą prawo i obowiązek urzędu episkopé. Zadanie ponadparafialnego nadzoru jest stąd świadomie powierzone osobom ordynowanym. W każdym przypadku chodzi o duchownych z ponadparafialnymi zadaniami kierowniczymi, i trzeba to wyraźnie podkreślić, że zadania te muszą być nieprzerwanie i strukturalnie wykonywane, ponieważ każdy zbór zgromadzony na Służbie Bożej w swojej istocie powiązany jest z Kościołem uniwersalnym.

21. Jedność wierzących polega na ich udziale w wierze w społeczności miłości między Ojcem i Synem w jedności Ducha w jednym, świętym, katolickim Kościele. To jest właśnie ta jedność, o której świadczą apostołowie, dar, który powierzony jest wiernym w Chrystusie i, który dlatego musi być otrzymany. Ponieważ Kościół jako Ciało Chrystusa nie może być podzielony, to jedność z Bogiem w Chrystusie poprzez wiarę, możliwa poprzez środki łaski, stanowi najsilniejszy impuls dla poszukiwań wspólnoty z innymi chrześcijanami.

22. Wspólnota, której poszukujemy, musi zakładać udział w jednym Chrzcie, świętowaniu jednej Wieczerzy Pańskiej i sprawowaniu służby wspólnego urzędu (włączając sprawowanie urzędu nadzoru, episkopé). Ten wspólny udział w jednym chrzcie, jednej Eucharystii i jednym urzędzie jednoczy "wszystkich w jednym miejscu" wewnątrz całego, uniwersalnego Kościoła. W każdym świętowaniu Wieczerzy Pańskiej lokalnego zboru ucieleśnia i manifestuje Kościół lokalny wspólnotę Kościoła uniwersalnego. Poprzez widzialną wspólnotę objawia się uzdrawiająca i jednocząca moc Trójjedynego Boga pośród ludzkich podziałów.

23. Urząd nadzoru jest urzędem służby zarówno wobec Kościoła, jak i wobec urzędu ordynowanego, służącemu Kościołowi. Różnorodność darów Bożych musi być koordynowana, ażeby dary te mogły wzbogacić cały Kościół. Wspólnota zborów potrzebuje duchowego nadzoru, ażeby Kościół mógł pozostać wierny swojemu powołaniu. Poprzez to episkopé służy celowi troskliwego wspierania życia całej wspólnoty. Wierne Ewangelii sprawowanie urzędu episkopé posiada podstawowe znaczenie dla życia tych wspólnot. W większości Kościołów Luterańskich istnieje regionalny urząd nadzoru, którego wykonawcy noszą zazwyczaj tytuł biskupa. Biskup ma udział w jednym urzędzie Słowa i Sakramentu. W odróżnieniu do księdza parafialnego biskup sprawuje urząd regionalny i ma nadzór nad grupą lokalnych zborów.

24. Nowy Testament zaświadcza, iż w Kościele od dawna były osoby, które wyposażone były w szczególną odpowiedzialność i uprawnienia, jednakże pokazuje również, że w czasach początkowych rozwijały się różne modele kościelne, które istniały obok siebie i ze sobą się mieszały. Tytuły nie były jeszcze jasno zdefiniowane lub powszechnie akceptowane, ale w szczególności w listach pasterskich episkopos posiadał wyższą pozycję pośród tych, którzy sprawują nadzór nad Bożym Domem.

25. W II i III wieku zbór, który świętował Wieczerzę Pańską pod przewodnictwem biskupa, rozumiany był jako Kościół lokalny. Od początku IV wieku nadzór biskupa rozszerzył się nie tylko na zbór, świętujący Wieczerzę Pańską, ale również na grupę zborów, które były kierowane przez prezbiterów (mimo iż według naszych dzisiejszych miar nadzór obejmował mały obszar). Pod pojęciem Kościoła lokalnego rozumiano coraz bardziej Kościół kierowany przez biskupa, a nie wspólnotę zbierającą się na Eucharystię. Tam, gdzie biskupi posiadają jeszcze własne parafie, w których służą jako proboszczowie, żywy pozostał kawałek starej tradycji.

26. Teologiczne rozumienie i organizacja episkopatu miały w historii Kościoła bardzo różne formy. Mimo tego sprawowanie tego urzędu przez pojedynczego biskupa, zjednoczonego w kolegialnej wspólnocie z innymi biskupami, stało się praktycznie uniwersalną formą kierowania Kościołem. Także i dziś jest to najbardziej rozpowszechniona forma duszpasterskiego nadzoru wśród Kościołów chrześcijańskich.

27. Konfesja Augsburska (CA) zakłada, że urząd biskupa będzie kontynuowany w Kościele. CA wychodzi z założenia, że urząd ten służy prawdziwemu zwiastowaniu Ewangelii, a nie utrudnia go. Tytuł „biskupa” zniknął w wielu częściach luteranizmu z historycznych, a nie z teologicznych powodów.

28. Urząd nadzoru wykonywany jest osobiście, kolegialnie i wspólnotowo. Nadzór Kościoła nigdy nie jest czysto administracyjną lub instytucjonalną kwestią, ale jest sprawowany zawsze osobiście. Ci, którzy wybrani zostają na urząd nadzoru, wyznaczani są jako osoby. Jako służba wewnątrz ministerium ecclesiasticum (CA 5), do której jest się powołanym na regionalnej płaszczyźnie kościelnej i na tej płaszczyźnie wykonuje się go, sprawowany jest ten urząd in persona Christi i stoi – w służbie kontynuacji wiary apostolskiej - równocześnie we wspólnocie, a także wobec niej.

29. Urząd biskupi jest rozumiany jako szczególna forma jednego urzędu duchownego, a nie jako oddzielny urząd. Biskupi sami są duchownymi, którzy zwiastują Słowo i szafarzują Sakramenty, ucieleśniające służbę Chrystusa wobec Kościoła. W tym sensie CA 28 mówi: „... że władza kluczy lub władza biskupów jest według Ewangelii władzą albo Boskim mandatem głoszenia Ewangelii, odpuszczania i zatrzymywania grzechów oraz udzielania sakramentów. Albowiem Chrystus rozesłał apostołów z takim przykazaniem: ´Jak Ojciec mnie posłał, tak i ja was posyłam. Weźmijcie Ducha Świętego...”

30. Na urzędzie biskupim spoczywa jednak odpowiedzialność za większe obszary geograficzne Kościoła, aniżeli tylko za pojedyncze Kościoły lokalne. Stąd ministerium ecclesiasticum wykonywane przez biskupów, posiada określone propia, które nie odnoszą się do urzędu pastorskiego na lokalnej płaszczyźnie. Zadaniem biskupów jest kierowanie życiem zborów w regionie, za który są odpowiedzialni, poprzez wizytacje, oraz wspieranie ich we wspólnym życiu. Biskupi są powołani do tego, by ordynować nowych księży oraz by czuwać nad ich nauczaniem oraz działaniami duszpasterskimi. Pośród wszystkich tych propria staranie o jedność uniwersalnego Kościoła i jego wierność tradycji apostolskiej jest odpowiedzialnością, do której biskupi w sposób szczególny są zobowiązani.

31. Osobowy charakter urzędu nadzoru nie może zostać oddzielony od jego kolegialnego charakteru. Jako kolegium ucieleśniają i wspierają sprawujący urząd episkopé jedność i wspólne życie wielu Kościołów lokalnych wewnątrz Kościoła jako całości. Reprezentują oni także Kościoły w ramach Kościoła uniwersalnego. Urząd biskupi musi być ponadto wykonywany we współpracy z innymi urzędami kościelnymi w regionie, za który biskupi ponoszą odpowiedzialność.

32. Luteranie nie posługują się jednolitym pojęciem na opisanie urzędu nadzoru. W ciągu XX wieku episkopat, który wbudowany jest ogólnie w formę struktury synodalnej, rozwinął się do typowej (jeśli nie uniwersalnej) postaci luterańskiego kierowania Kościołem. Ponadto osoby, który sprawują urząd nadzoru, powinny być rozumiane jako osoby wypełniające urząd biskupi. Integralność ich urzędu powinna być szanowana i znajdywać odpowiednie uznanie. Rozumienie tego urzędu w ekumenii i życiu publicznym byłoby ułatwione, gdyby osoby takie nosiły w swojej biskupim urzędzie tytuł „biskupa”.

Urząd ordynowany i synodalna struktura władz kościelnych

33. Urząd nadzór sprawowany jest nie tylko osobowo i kolegialnie, lecz także wspólnotowo. Biskupi powołani są do szczególnego zadania nadzoru w Kościele, ale także wspólnota powołana jest do tego, by uczestniczyć w urzędzie nadzoru oraz oceniać, jak jest on wykonywany. Rozwój różnych komisji, synodów i instytucji, do których należą duchowni i świeccy oraz zadania nadzoru, które dzielą z biskupem, odpowiada luterańskiemu rozumieniu Kościoła. Według luterańskiego rozumienia urząd biskupi w Kościele nie polega jedynie na kierowaniu Kościołem. W ogromnej większości Kościołów luterańskich władza kościelna sprawowana jest przez struktury synodalne, w których współpracują zarówno osoby świeckie oraz ordynowane, i w których urząd biskupi ma jasno określoną funkcję.

34. W Kościele nie istnieje absolutny podział na rządzących i rządzonych, nauczających i pouczanych, podmioty i przedmioty decyzji. Wszyscy podporządkowani są Pismu Świętemu, wszyscy namaszczeni są przez Ducha, wszyscy są omylnymi grzesznikami. Wzajemny obowiązek odpowiedzialności łączy urząd biskupi oraz inne urzędy ze wszystkimi ochrzczonymi wierzącymi. Kościół ufa, że poprzez communio charyzmatów, pełne współdziałanie urzędów, pośród których urzędowi biskupiemu przysługuje funkcja kierownicza, będzie prowadzony ku prawdzie.

35. Zgodnie z luterańskim rozumieniem Kościół przejmuje w pozytywnym sensie odpowiedzialność za swoją naukę, kierując się tym, co nakazuje Pismo Św. i czuwając nad czystością zwiastowania Ewangelii. Urząd nauczycielski wykonywany jest w szeroko zakrojonym procesie kościelnym, który zorientowany jest na zgodę i wciąga osoby oraz gremia kościelne z różnych obszarów odpowiedzialności. Do odpowiedzialności biskupów należy ocena kwestii wiary Kościoła oraz odrzucanie tych nauk, które stoją w sprzeczności z Ewangelią. Do odpowiedzialności nauczycieli teologii w Kościele oraz księży w parafiach należy również konieczność krytyczne sprawdzanie, czy ich nauka zgodna jest Ewangelią. Odpowiedzialnością członków rad parafialnych oraz synodów kościelnych jest troska o to, by także ich postanowienia, dotyczące instytucjonalnego i praktycznego żęcia Kościoła reflektowały i zaświadczały przesłanie Ewangelii w adekwatny sposób.

IV. Urząd biskupi i jedność Kościoła

Apostolskość i jedność

36. Apostolskość i jedność są nierozdzielnie ze sobą połączonymi cechami Kościoła. Kościół znamy jako una, sancta, catholica et apostolica ecclesia. Wszystkie stwierdzenia, które zostały wypowiedziane w odniesieniu do apostolskości Kościoła, motywują stąd też dążenie do jedności.

37. Troska o jedność Kościoła należy do właściwej istoty urzędu biskupiego. Kościół jest jednym we wspólnym zwiastowaniu Ewangelii i sprawowaniu Sakramentów (CA 7). Ponieważ główna odpowiedzialność urzędu biskupiego polega na zagwarantowaniu wierności Ewangelii każdej służby w Kościele na danym obszarze, w którym urząd ten jest wykonywany, to odnosi się on do tego, co czyni z Kościoła Kościół. Większość Kościołów luterańskich słusznie zatem zakładaja, że na biskupie ciąży szczególna odpowiedzialność ekumeniczna. Biskupi powinni się czuć zobowiązani wobec służby na rzecz pojednania zarówno we własnych Kościołach, jak i poza nimi.

38. Z powodu relacji, jaka istnieje między urzędem biskupa a jednością Kościoła, w teologicznym i symbolicznym wymiarze uzasadnione jest stwierdzenie, że ci, którzy wykonują biskupi nadzór, prowadzą nabożeństwa ordynacyjne tych, którzy będą sprawować urząd duchowny. Duchowni ordynowani są dla służby w jednym Kościele, a nie tylko do służby w jednym wyznaniu lub kościele krajowym, jednej diecezji czy też synodzie. Prowadzący duchowny podczas ordynacji, który działa w imieniu całego Ludu Bożego, jest zatem słusznie tą osobą, która służy jako narzędzie i symbol jedności urzędu duchownego w jednym Kościele. Oprócz tego rola biskupa realizuje się i symbolizuje przy ordynacji trwałą relację między biskupem a duchownymi w regionie.

39. Do uroczystości święceń lub wprowadzenia w urząd biskupi należy w luterańskiej tradycji współudział jednego lub wielu biskupów innych Kościołów podczas czynności nałożenia rąk jako znaku jedności i apostolskiej kontynuacji całego Kościoła. Poprzez nałożenie rąk przez innych biskupów święcenia takie lub wprowadzenie w urząd wymagają modlitwy o dary Ducha Świętego. Poprzez taką czynność liturgiczną Kościoły luterańskie uznają, że służba biskupa w konkretnym miejscu dzieje się w powiązaniu do Kościoła uniwersalnego, że jest sprawowana kolegialnie i we wspólnocie z nim.

Urząd biskupi, sukcesja oraz tożsamość Kościoła

40. Kontynuacja urzędu biskupiego w apostolskim posłannictwie jest istotna dla Kościoła. Kontynuacja w apostolskim posłannictwie jest pierwszorzędną treścią tego, co nazywa się „sukcesją apostolską”. Wyrażana jest ona na różne sposoby lub symbolizuje, np. poprzez listy biskupów, którzy w konkretnym miejscu następowali po sobie, przez sukcesję święceń, w których każdy biskup włączony został w ponadczasową, sieć wspólnie sprawowanego urzędu apostolskiego. Są to znaki kontynuacji w apostolskim posłannictwie, które składa świadectwo o zaufaniu Kościoła, że Bóg zachowa go w wierności do siebie. Nałożenie rąk stanowi modlitwę o sprawowanie powierzonego urzędu, a Kościół wierzy w to, że Bóg nieustannie wysłuchuje tej modlitwy przez stulecia i także w przyszłości będzie to czynić.

41. Kontynuacja urzędu biskupiego musi być rozumiana w ramach kontynuacji apostolskiego życia i apostolskiego posłannictwa całego Kościoła i jako taka musi stać w jego służbie. Kontynuacja w urzędzie biskupim jest fałszywie rozumiana, kiedy postrzega się ją jako gwarancję dla wierności Kościoła wobec swego apostolskiego posłannictwa lub jako gwarancję dla osobistej wierności biskupa. Mimo tego znak ten pozostaje nieustannym wyzwaniem dla wierności i jedności, wezwaniem do zachowania trwałych wyznaczników Kościoła apostołów, oraz misją wypełnienia ich wszystkich w jeszcze pełniejszym zakresie. Zasadniczy powód apostolskiej kontynuacji i wierności Kościoła leży w obietnicy Chrystusa oraz działaniu Ducha Św. w całym Kościele.

42. Ważnym elementem w dyskusjach, dotyczących Episkopatu jest relacja między biskupimi strukturami i sukcesją z jednej strony, a tożsamością Kościoła z drugiej. Luteranie podkreślają, że tożsamość Kościoła konstytuuje się w Słowie i Sakramentach, jak i w ustanowionym przez Boga urzędzie, który im służy. Biskupi urząd nadzoru, który przekazywany jest w sukcesji święceń, nie może być w tym samym stopniu postrzegany jako równie ważny dla tożsamości Kościoła oraz dla tożsamości kościelnego urzędu. Żadna specyficzna struktura kierowania Kościołem nie jest nieomylnym znakiem dla prowadzenia Ducha Świętego.

43. Jedność i kontynuacja Kościoła w jednej Ewangelii apostołów są darami, które Bóg obiecał i podarował Kościołowi. Duch działa na różne sposoby, ażeby zachować Kościół w Ewangelii – poprzez Pismo Święte, sakramenty, klasyczne wyznania wiary oraz księgi symboliczne, świadectwo o prawdzie, które składali święci i prorocy w przeszłości i teraźniejszości. Kwestia, jaką luteranie wiążą z urzędem biskupim jest przede wszystkim skierowaniem zainteresowania w stronę jego zdolności służenia jedności i kontynuacji posłannictwa Ewangelii.

V. Wnioski

44. Podstawowym celem Reformacji była apostolskość Kościoła w wierności Ewangelii o Bożej łasce w Jezusie Chrystusa, która poprzez zwiastowanie Słowa i sprawowanie Sakramentów świętych zostaje zachowana i w wierze przyjmowana. W odniesieniu do urzędu biskupiego Kościoły wspólnoty luterańskiej zachowują i rozwijają na całym świecie formy i praktyki, które służą Bożemu posłannictwu Kościoła. W przedłożonej Deklaracji sformułowaliśmy przekonanie, które wspólnie reprezentujemy. Jak we wszystkich innych rzeczach, tak i teraz nie ufamy wpierw i ostatecznie sile naszych przekonań, ani jasności naszej analizy, ani mądrości naszych rad, lecz tylko Panu, dla którego służby powołany jest każdy urząd, oraz Jezusowi Chrystusowi, który razem z Ojcem i Duchem Świętym godzien jest wiecznego uwielbienia.

(tłum. Dariusz P. Bruncz)

Uwaga tłumacza: tłumaczenie tekstu Deklaracji oparte jest na wersji niemiecko- i anglojęzycznej. W wersji niemieckojęzycznej za każdym razem, kiedy mowa jest o biskupie lub biskupach używana jest forma męskoosobowa oraz żeńskoosobowa, celem podkreślenia faktu, że w komunii luterańskiej sprawowana jest posługa biskupia również przez kobiety. Deklaracja została przedłożona w czterech językach: angielskim, niemieckim, francuskim oraz hiszpańskim. Broszura została wydana przez Biuro ds. Ekumenicznych ŚFL w Genewie.

Przypisy

[1] DOKUMENTY EKUMENICZNE

Deklaracja ta bazuje w wielu częściach na sformułowaniach oficjalnych tekstów, które zostały napisane zarówno w multilateralnym kontekście, jak i w bilateralnych dialogach między luteranami a partnerami ekumenicznymi:

A. Liczne aspekty episkopé odniesieniu do tradycji apostolskiej Kościoła, które były również rozpatrywane w dialogu ekumenicznym, znajdują się po raz pierwszy w wydanym w 1982 roku przez Światową Radę Kościołów/Wiara i Ustrój dokumencie studyjnym pt.: „Chrzest, Eucharystia i Urząd”.

B. W następujących raportach z międzynarodowych, bilateralnych dialogów z luterańskim udziałem temat powyższej Deklaracji został omówiony najbardziej szczegółowo w następujących tekstach:

- „Urząd Duchowny w Kościele”, Raport wspólnej komisji rzymskokatolicko-luterańskiej, 1982.

- „Raport Niagara”: Raport konsultacji anglikańsko-luterańskich nt. Episkopé, 1987.

- „Kościół i usprawiedliwienie: rozumienie Kościoła w świetle nauki o usprawiedliwieniu”, raport wspólnej komisji rzymskokatolicko-luterańskiej (wyd.), 1994.

- „Powołani do wspólnoty i wspólnego świadectwa”, raport wspólnej grupy roboczej między Światową Federacją Luterańską a Światowym Aliansem Reformowanym, 1999-2002.

- „Rosnąca Wspólnota”, raport międzynarodowej, anglikańsko-luterańskiej grupy roboczej, 2002.

C. W następujących raportach z dialogów regionalnych z luterańskim udziałem temat powyższej Deklaracji został omówiony najbardziej szczegółowo w następujących tekstach:

- „Wspólne Oświadczenie z Miśni”, przedłożone przez Kościół Anglii, Kościół Ewangelicki w Niemczech oraz Związek Kościołów Ewangelickich w NRD, 1988.

- „Wspólne Oświadczenie z Porvoo”, przedłożone przez brytyjskie i irlandzkie Kościoły anglikańskie, jak i nordyckie oraz nadbałtyckie Kościoły luterańskie, 1993.

- „Wspólna Deklaracja z Reuilly”, przedłożona przez brytyjskie i irlandzkie Kościoły anglikańskie, jak i francuskie Kościoły luterańskie i reformowane, 1997.

- „Wezwani do Wspólnej Misji”, umowa o pełnej wspólnocie kościelnej między Kościołem Episkopalnym w USA oraz Ewangelicko-Luterańskim Kościołem w Ameryce (ELCA), 1999.

- „Powołani do Pełnej Komunii”, tzw. „Deklaracja z Waterloo” Anglikańskiego Kościoła Kanady oraz Ewangelicko-Luterańskiego Kościoła w Kanadzie, 1999.

- „Communio Sanctorum. Kościół jako wspólnota świętych”, przedłożone przez bilateralną grupę roboczą rzymskokatolickiej Konferencji Biskupów Niemieckich oraz kierownictwo kościelne Zjednoczonego Kościoła Ewangelicko-Luterańskiego Niemiec (VELKD).

[2] DOKUMENTY Z LUTERASKIEJ PRACY STUDYJNEJ

Zostały już przedstawione niektóre opracowania ŚFL, dotyczące tematyki powyższej Deklaracji. Z raportów do tych opracowań studyjnych w dużej mierze czerpano przy tworzeniu tejże Deklaracji. Raporty zostały opublikowane w tomie „Urząd, Kobiety, Biskupi” z serii studiów ŚFL, Genewa 1993:

- „Luterańskie rozumienie urzędu”, 1983

- „Luterańskie rozumienie urzędu biskupiego”, 1983

- „Kobiety w urzędach i służbie kościelnej”, 1983

- „Raport z konsultacji o ordynowanym urzędzie kobiet i urzędzie biskupim”, 1992

Uczestniczki i Uczestnicy Konsultacji

Członkowie w komisjach dialogu:

Prof. dr Anna Marie Aagaard

Prof. dr André Birmelé

Ks. Fui-Yung Chong

Prof. dr Theo Dieter

Prof. dr Luis Henrique Dreher

Bp Guy Edmiston

Prof. dr Karl Christian Felmy

Bp dr Béla Harmati

Ks. dr Hartmut Hövelmann

Abp prof. dr doc. Georg Kretschmar

Prof. dr Krosten Kvam

Ks. Suprintendent Dieter Lorenz

Prof. dr Eeva Martikainen

Prof. dr Mickey Mattox

Prof. dr Ricardo Pietrantonio

Prof. dr Hermann Pitters

Ks. dr Roman Pracki

Prof. dr Michaqel Root

Prof. dr Risto Saarinen

Ks. Klaus Schwarz

Prof. dr Turid Karlsen Seim

Ks. dr Jeffrey Sil*piiiii*

Prof. dr Yoshikazu Tokuzen

Ks. dr Pirjo Työrinoja

Prof. dr Gunther Wenz

Doradca

Ks. dr Wolfgang Greive

Sztab ŚFL

Sybille Graumann

Ks. Sven Oppegaard

Tłumacze

Donata Coleman

Angelika Joachim

Nie wzięli udziału

Ks. dr Stephanie Dietrich

Bp Esbjörn Hagberg

Prof. dr Bruce Marshall

Bp dr Ambrose Moyo

Bp dr Samson Mushemba

Prof. dr Kirsten Busch Nielsen

Prof. dr Ola Tjörhom

Prof. dr David S. Yeago




 Odnośniki  
  • Światowa Federacja Luterańska
  • Więcej autorstwa Dariusz Bruncz
  • Więcej z sekcji Dokumenty

  •  Opcje Artykułu  
  • Wyślij Znajomemu
  • Wersja Do Wydruku


  • Urząd biskupa w ramach apostolskości Kościoła - Deklaracja Luterańska | 0 komentarzy | Załóż Konto
    Komentarze należą do osób, które je zamieściły. Nie bierzemy odpowiedzialności za ich treść.