Zbawienie dla wszystkich narodów - dokument DBK

31.10.2006 16:26

Zamieścił: Dario

Podczas obchodów 1250. rocznicy śmierci św. Bonifacego w Fuldzie, niemieccy biskupi rzymskokatoliccy bez ogródek mówili, że Niemcy na powrót stały się krajem misyjnym. W tym samym roku Konferencja Biskupów Niemieckich (DBK) wydała dokument "Zbawienie dla wszystkich narodów" (Allen Völkern sein Heil), w którym omówiono istotę misji w zeświecczonym społeczeństwie. W następnych latach na płaszczyźnie diecezjalnej i ogólnokościelnej powstały następne dokumenty, które z niezwykłą głębią potraktowały problem misji i Kościoła.

Najwyraźniej ich treść nie przekonała Niemców, o czym świadczy apel Benedykta XVI do rodaków podczas pielgrzymki do Bawarii. Z niedosłyszeniem, lub wręcz z głuchotą wobec Boga zanika nasza zdolność rozmowy z Bogiem. Czy rzeczywiście wszystko toczy się dalej, jeśli Bóg wypadnie z naszego życia i świata?mówił papież w Monachium.

Przypadek Niemiec zasługuje na szczególną uwagę. Tamtejszy Kościół rzymskokatolicki jest potentatem w światowej działalności misyjnej – Dzieło Pomocy Misereor zbiera fundusze w okresie Wielkiego Postu, a w okolicach świąt Bożego Narodzenia Adveniat angażuje się w zbiórkę pieniędzy, głównie na poczet Kościoła w Ameryce Płd. Do tego dochodzi Papieskie Dzieło Missio, organizacja Renovabis, wspierające najbiedniejsze Kościoły w Europie Środkowo-Wschodniej i Południowej, oraz Dzieło św. Bonifacego na rzecz katolików w diasporze. To tylko mała część misyjnego koncernu działającego pod sztandarami Kościoła rzymskokatolickiego w Niemczech.

Wydatki na cele misyjne to w przypadku niektórych organizacji kilka milionów euro. Nawet, jeśli doliczymy do tego pomoc niemieckiego Caritasu, stowarzyszeń parafialnych lub regionalnych inicjatyw, to i tak obraz zaangażowania Kościoła w życie misyjne będzie niepełny.

Niemiecki Kościół może pochwalić się najlepszymi teologami na świecie, których dzieła, także z zakresu teologii misyjnej, cieszą się ogromnym zainteresowaniem. W ciągu ostatnich trzech lat DBK wydała dwa dokumenty poświęcone misji. Celem tego tekstu jest ich naszkicowanie i ukazanie ich głębi teologicznej, nawet jeśli ich oddziaływanie nie doprowadziło do spektakularnych zmian w życiu niemieckiego katolicyzmu

Zbawienie dla wszystkich narodów

Dokument ogłoszono we wrześniu 2004 roku. W przedmowie kardynał Karl Lehmann, przewodniczący DBK, przypomina, że Kościół ma uniwersalną misję, ponieważ Bóg przeznaczył wszystkie narody do zbawienia. Odwołując się do najważniejszego dokumentu Soboru Watykańskiego II (Lumen gentium), kardynał Lehmann podkreśla, że Chrystus jest światłem narodów, które powinno zabłysnąć nad wszystkimi narodami i po kilku słowach, dotyczących wyzwań i sukcesu misji w różnych częściach świata (nie bez udziału Niemców) przechodzi do smutnej rzeczywistości: w naszym Kościele można zaobserwować niechęć do misji. Mimo religijnych zrywów w społeczeństwie pogłębia się skala sekularyzacji, wzrasta religijny indywidualizm i coraz bardziej powszechne staje się relatywizowanie prawdy (5).

Hierarcha dodaje jednak, że mimo ogromnych problemów, Kościół mógł dzięki Soborowi lepiej zrozumieć, że dzieło misji jest zadaniem dla całego Ludu Bożego, nawet jeśli szczególnie potrzebni są wykwalifikowani misjonarze, zarówno świeccy, jak i duchowni.

Na samym początku tekstu czytamy, że misja jest najlepszym darem, jaki Kościół może podarować światu. Gdy Ewangelia zwiastowana jest pośród ludzi, to wówczas wzrasta między nimi Królestwo Boże, które zapoczątkowane zostało przez Jezusa Chrystusa. Misja jest przekraczaniem granic, aby móc dotrzeć do innych i zaprosić ich do wiary. Ewangelia nie jest udziałem w ideologicznej dyskusji, ale wzywa do wolności, która nie szuka własnej korzyści, ale zawsze chce przyczynić się do wolności drugiego człowieka – piszą biskupi (8). Dokument podkreśla, że jedynym celem misji jest urzeczywistnienie Królestwa Bożego (9) – dzieje się to poprzez społeczność Kościoła, który posiada powszechny (katolicki) charakter. Wierność w przepowiadaniu jedynej Ewangelii zakłada jednak odwagę do różnorodności w jedności (11), które nie są alternatywą, lecz wzajemnie się uzupełniają. Szczególna rola przypada tutaj biskupom, którzy jako następcy apostołów w łączności z biskupem Rzymu ponoszą odpowiedzialność za cały Kościół (12).

Tekst dokonuje szczegółowej analizy współczesności, omawiając kwestie związane z globalizacją, sprawiedliwością społeczną, przemianami kulturowymi (15 n.), a także wyzwaniami, jakie stawia przed Kościołem sekularyzacja oraz pojawienie się nowych ruchów religijnych. Biskupi unikają rewizjonistycznej retoryki i trafnie spostrzegają, że modernizacja i zmiany kulturowe nie muszą prowadzić do skostnienia religijnego (17), lecz mogą prowadzić do nowych poszukiwań źródeł tożsamości, nowych form wspólnoty i tych wartości, które dają poczucie stabilności i orientacji w gąszczu idei.

Nie dzieje się to bez wpływu na misyjną świadomość pokazuje bowiem, że Kościół musi nieustannie podejmować dzieło ewangelizacji, ale również sam się ewangelizować (19), o czym mówił papież Paweł VI w adhortacji apostolskiej Evangelii nuntiandi: Kościół jako głosiciel Ewangelii, zaczyna swe dzieło od ewangelizowania samego siebie. Jako wspólnota wierzących, jako wspólnota nadziei wyrażanej życiem i dzielonej z innymi oraz wspólnota braterskiej miłości, musi ciągle słuchać tego, w co wierzy, i motywów swej nadziei, i nowego przykazania miłości (EN 15).

Ważnym tematem dokumentu jest kwestia inkulturacji, która wzbudza tak wiele kontrowersji. Dokument przypomina o nieustannej interakcji między chrześcijaństwem a kulturą kraju, do którego przybywa misja. Ewangelia wkracza w nową przestrzeń kultury i w niej, a nie poza nią, otwiera przed człowiekiem zbawiającą moc. Główna idea misyjna inkulturacji mówi, że chrześcijaństwo zawsze występowało w kulturowej postaci. Dlatego też nie chodzi o zderzenie między bezkulturowym, „czystym” chrześcijaństwem, ale o interkulturowe spotkanie przyjmowania i dawania, oraz oczyszczania i zmiany (42) – czytamy w tekście. Owo spotkanie kultur zakłada również krytykę i zdecydowane odrzucenie, jeśli niektóre religijno-kulturowe tradycje, jak np. hinduski system kastowy lub szariat, ograniczają wolność człowieka, a przez to jego godność (43).

Wrodzona umiejętność dopasowywania się chrześcijaństwa do kultury bez niebezpieczeństwa utraty tożsamości na rzecz dominującej kultury może być szczególnie przydatna w metropoliach państw wysoko rozwiniętych – w końcu chrześcijaństwo rodziło się w warunkach miejskiej aglomeracji, w której istniały nie tylko różne odłamy judaizmu, ale również przedstawiciele pogańskich religii.

Dokument DBK wyraźnie stwierdza, że Kościół uniwersalny (Weltkirche) jest wszędzie u siebie w domu, także tam, gdzie chrześcijanie stanowią mniejszość. Tekst przypomina soborowe dokumenty jak Lumen gentium oraz dekrety Nostra aetate i Ad gentes, z których każdy stanowi doskonałe studium teologii misyjnej i nie tylko. Spotkanie chrześcijaństwa, czy w tym wypadku, Kościoła rzymskokatolickiego, podkreślającego szczególnie roszczenie do prawdy, z wyznawcami innych religii musi odbywać się w uznaniu i poszanowaniu prawdy i łaski – jak stwierdza dekret Ad gentes (9) – obecnych w innych wierzeniach. Nie można jednak zapominać przy tym o apostolskim napomnieniu o rozróżnianiu duchów i o racjonalnej krytyce, która wyklucza absolutyzm rasy, klas społecznych, pieniądza czy też władzy. Niemieccy biskupi podkreślają, że pokojowe i przeżywane w atmosferze dialogu współistnienie religii zawiera również krytykę łamania praw człowieka, w tym wolności religijnej (49).

Mając na uwadze postawę dialogu dokument podkreśla, że Kościół nie może zaprzestać zapraszania innych do zawarcia przyjaźni z Bogiem, który objawił się w najdoskonalszy sposób w Jezusie Chrystusie. Chodzi o przyjaźń, dzięki której człowiek poddany działaniu samego Boga odczuć może spokój i pełnię życia – zatem to, czego poszukuje jego serce. Dlatego też wobec różnorodności religijnej zwiastowanie prawdy Ewangelii zakłada pełne dialogu spotkanie z inaczej wierzącymi. Na Kościele spoczywa jednak odpowiedzialność i obowiązek, aby dialog świadomy promieni i ziaren prawdy u innych religii, nie doprowadził do relatywizacji jego istoty, od uniwersalnego i wyłącznego znaczenia Osoby i Dzieła Jezusa z Nazaretu (51).

Z powyższych rozważań wynika, że jedną z głównych intencji dokumentu jest przypomnienie, że dialog międzyreligijny, apelujący o obronę życia i godności człowieka jest integralną częścią Ewangelii (52), a w konsekwencji tego, misji Kościoła, który pozostaje wspólnotą wciąż uczącą się (Lerngemeinschaft), zagłębioną w modlitwie (Gebetsgemeinschaft) i nieustannie dziękującą za obecność Boga pośród swego Ludu w darze Eucharystii (59).

Dariusz Bruncz

Literatura: Die deutschen Bischöfe, Nr. 76: Allen Völkern sein Heil – Die Mission der Weltkirche, 23. September 2004

0 komentarzy



http://www.magazyn.ekumenizm.pl/article.php?story=20061031161617780